Gemeente Bergen creeërt biotoop in woonwijk  met wadi omringd door biodiverse beplanting

De gemeente Bergen realiseerde een duurzame oplossing om hemelwater te bergen en infiltreren tijdens reguliere buien, maar ook bij extreme weersomstandigheden, zoals hoosbuien. Jonkers heeft de gemeente hierin geadviseerd en volledig ontzorgd; van ontwerp tot realisatie inclusief meerjarig onderhoud. Het resultaat is een natuurlijk ingericht park met een aantrekkelijke wadi aan de Bessembiender in Siebengewald. Het eerste jaar na aanleg ontstond er al een levendige biotoop vol insecten, vogels en kikkers.

Het hoofdelement in dit project was het creëren van een wadi die het regenwater dat in de wijk valt, kan bergen en vervolgens langzaam afgeeft aan het grondwater. In dit gebied zijn twee belangrijke functies gecombineerd; klimaatadaptieve maatregelen nemen en de mogelijkheid bieden tot recreëren. Dit laatste is vormgegeven door de openbare ruimte rondom de wadi in te richten als een natuurlijk buurtparkje. Rondom de wadi is een bloemrijke HEEM-vegetatie ingezaaid, zijn bomen en vaste planten aangeplant, ecologische voorzieningen getroffen en is er een brug met looppaden aangelegd. Zo wordt de biodiversiteit een handje geholpen én ontstaat er een aantrekkelijk parkje voor omwonenden en passanten om in te vertoeven.

Ontdek alle biodiverse en klimaatadaptieve toepassingen

overzcht-3D-@4x(2)

riool-100.jpg (263×262)

Gescheiden rioolstelsel

In de grond ligt een gescheiden rioolstelsel. Via de grijze buis gaat het vuile water naar de rioolzuivering, via de groene buis gaat het regenwater naar de wadi. 

trottoirkolk-100.jpg (263×263)

Trottoirkolk

Via deze afvoerputjes in de straat en aan de rand van het trottoir wordt regenwater snel afgevoerd in het regenwaterriool. Het is daarom belangrijk dat ze alleen worden gebruikt voor hemelwater.

Dakgoot

Via dakgoten en regenpijpen gaat het regenwater naar het regenwaterriool. Via het regenwaterriool komt het water uiteindelijk in de wadi terecht. 

Insectenhotel

Naast bijen maken ook andere insecten zoals lieveheersbeestjes, gaasvliegen en graafwespen gebruik van dit hotel. Het hotel staat tussen de vaste planten en het inheemse bollenmengsel met de open zijde richting het zuiden. Op die manier straalt de zon het grootste deel van dag op de openingen. 

Wadi

De wadi is een greppel die het regenwater uit de wijk opvangt, filtert en infiltreert in de grond. Het regenwaterriool vangt het regenwater op van de straten, trottoirs en daken in de omgeving van de Bessembiender en transporteert het naar de wadi. Hier wordt het gefilterd door de verschillende hoogtelagen en begroeiing. Uiteindelijk infiltreert al het regenwater langzaam in de bodem. Met mooi, droog weer staat de wadi (bijna) helemaal droog, als het regent vult deze zich met regenwater. 

Verlichting

De openbare verlichting bij deze wadi is ecologisch verantwoord. De lichtbundel is naar beneden gericht, waardoor er geen lichtvervuiling is. Bovendien is de verlichting niet aangesloten op het bestaande lichtnet maar via een solar module zelfvoorzienend. 

Uitstroombakken

Via deze bakken komt het water in de wadi. De grote zwerfkeien voorkomen dat door het water het zand wegspoelt. 

Inheems kruidenmengsel 

Op de oevers van de wadi is een inheems kruidenmengsel van Heem ingezaaid met verwilderingsbollen van JUB Holland. Onder andere diverse soorten krokussen, tulpen en narcissen. Alle soorten zijn aantrekkelijk voor bijen en andere insecten.

Vaste planten

Om de wadi staat een grote variatie van vaste, inheemse planten die van mei tot november bloeien. Ook deze planten zijn belangrijk voor vlinders, bijen en andere insecten. Zo vinden bijen en vlinders onder andere de Aster, Verbena en Rudbeckia aantrekkelijk. Ook zijn bijen dol op Geraniums en Salvias. 

Verschillende bomen met ecologische waarde

“Om de biodiversiteit te stimuleren zijn er verschillende soorten bomen aangeplant met elk een ecologische meerwaarde. De een draagt bessen die dienen als voedsel voor vogels, de ander bloeit heel mooi en trekt insecten aan”, vertelt Bas Janssen ontwerper bij Jonkers. “De Lindebomen zijn ecologisch zeer waardevol omdat ze bloeien omstreeks eind juni. In deze tijd is er een ‘dip’ in de op te nemen nectar, waardoor de Linde druk bezocht wordt door insecten. De bomen geven het parkje daarnaast ook wat body en zorgen voor schaduw.

Ontspannen in het groen

Om de biodiversiteit nog meer te stimuleren zijn er ook twee insectenhotels geplaatst en twee hoge palen van vier meter boven maaiveld met daarin een vleermuizenkast. In het parkje zijn bankjes geplaatst, zodat passanten lekker kunnen gaan zitten en genieten van alle flora en fauna om hen heen. Ook loopt er een wandelpad door het parkje en via een hardhouten brug kun je het water oversteken. Het parkje wordt sfeervol aangelicht met eiken palen die voorzien zijn van zonnecollectoren. Het verlichtingselement geeft op en subtiele wijze licht en richt zijn lichtbundel naar de grond. Zo is het park 's avonds toch verlicht, maar geeft het geen lichtverstoring voor bijvoorbeeld vleermuizen of vogels.

Een fijne leefomgeving voor kikkers,
libellen en salamanders

Al het hemelwater dat in deze wijk op de verharding valt, wordt naar de wadi in het parkje geleid. Zo ontstaat er geen wateroverlast meer in de wijk en biedt het water in de wadi een fijne leefomgeving voor kikkers, libellen, salamanders en andere dieren. De wadi is ingedeeld in drie zones. In de eerste zone komt het water binnen. Wanneer deze zone vol is, stroomt het water in zone twee. Wanneer de tweede zone vol is, stort het water over in zone 3. Dat is de diepste en grootse wadi. Elke zone heeft een eigen vochthuishouding. Door deze variatie kunnen er ook verschillende plantensoorten gedijen.

Biodiverse beplanting die aansluit bij de landelijke omgeving

Verder is het parkje voorzien van een border met kleurrijke vaste (GreentoColour®)-beplanting. Deze beplanting ligt tegen de appartementen aan en geeft een iets meer gecultiveerd beeld, maar is toch zeer waardevol uit esthetisch en ecologisch oogpunt. Er is getracht om een zo natuurlijk mogelijke overgang te creëren van de vaste planten naar inheemse beplanting. Meer naar het omliggende landschap toe koos Bas voor inheemse beplanting bestaande uit Heem en verwilderingsbollen van JUB Holland. Inheemse planten komen van nature voor in zijn omgeving.

De wandelpaden zijn uitgevoerd in halfverharding die ook gebruikt wordt in het Maasduinengebied binnen deze gemeente. Er is gekozen om geen kantopsluiting te gebruiken, zodat er een glooiende overgang is tussen de paden en de kruidenvegetatie. Daarnaast zit er in de halfverharding ook kalk. Dit zorgt er weer voor dat naast de randen van de paden bijzondere planten kunnen groeien.

Onderhoud voor een duurzaam resultaat

Gedurende drie jaar voert Jonkers het onderhoud uit in dit park, zodat er een stabiele en duurzame vegetatie ontstaat. “Wij monitoren dit project constant, zoals al onze HEEM-projecten”, vertelt Bas. “Aan het einde van ieder jaar krijgt de gemeente Bergen een uitgebreide rapportage met daarin vermeld welke flora en fauna er geconstateerd zijn in dit gebied. Dit geeft de gemeente handvaten om aan te tonen wat ze al doen binnen de gemeente om de biodiversiteit te stimuleren.”

Artikel delen:

Samenwerkende partners

koen-vrijstaand

Wil jij ook de biodiversiteit verbeteren en het regenwater afkoppelen?

Wil jij ook de biodiversiteit verbeteren en het regenwater afkoppelen?

Ja, ik wil graag advies.

Invalid Email
Invalid Number