De juiste aanpak voor beschermde soorten bij sloop of renovatie van een gebouw

Het Dinghuis in Maastricht is een middeleeuws rijksmonument dat dateert van omstreeks 1475. In 2021 onderging het gebouw een grote restauratie waarbij onder meer het hoge leistenen puntdak werd vervangen. Voordat de restauratie kon starten, moest volgens de Wet natuurbescherming onderzocht worden of er beschermde soorten in het pand aanwezig waren. En die waren er. Ecologisch adviesbureau Regelink Ecologie & Landschap en RANOX Limburg, dat onderdeel is van Jonkers, gingen aan de slag met een mitigatieplan.

Inventarisatie Dinghuis 

Voordat de restauratie van het Dinghuis in Maastricht van start kon gaan, moest in kaart worden gebracht of er beschermde soorten in het pand aanwezig waren. Ecologisch adviesbureau Regelink Ecologie & Landschap voerde een quickscan uit naar de aanwezigheid van vleermuizen en broedvogels. Op basis van deze eerste scan bleken er gierzwaluwen en vleermuizen in het pand te verblijven en was het nodig om verdere inventarisaties naar deze twee aanwezige diersoorten uit te voeren.

“De vleermuizen inventariseerden we met een batdetector. Deze detector zet de ultrasone geluiden van vleermuizen om naar voor ons hoorbare geluiden. Zo konden we hun verblijfplaats in het gebouw traceren.”

Ontdekking gierzwaluw en vleermuizen

“Tijdens onze inventarisaties ontdekten we twee gierzwaluwnesten”, zegt Karin. “We zagen de gierzwaluwen heel dicht langs de daklijsten vliegen en gieren. Dan weet je dat de kans groot is dat er nesten zitten. Daarnaast zagen we één paarverblijf en twee zomerverblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis. Ook zagen we meerdere foeragerende soorten in de omgeving van het Dinghuis. Dat zijn dieren die regelmatig een bepaald gebied gebruiken om zich te voeden. Maar, deze dieren verbleven niet in het gebouw.”

P1350031 (Groot)
Exclusion flaps: dit zijn flappen waardoor de vleermuizen wel naar buiten kunnen, maar niet terug naar binnen.
Exclusion flaps: dit zijn flappen waardoor de vleermuizen wel naar buiten kunnen, maar niet terug naar binnen.

mitigatieplan voor beschermde soorten

“Met de resultaten van de inventarisaties stelden we een mitigatieplan op voor zowel de gierzwaluwen als de gewone dwergvleermuis. Voor de gierzwaluw hield dat onder andere in dat er buiten het broedseizoen gewerkt moest worden. De aannemer had de werkzaamheden gepland vanaf maart 2021, vlak voor het broedseizoen. Dat heeft hij een paar maanden moeten uitstellen”, zegt Karin. “Voor de gewone dwergvleermuis geldt dat er tijdens de werkzaamheden geen dieren meer in het gebouw mogen zitten. Om dit te realiseren heeft het team van RANOX Limburg in februari, een half jaar voor aanvang van de renovatiewerkzaamheden, en binnen een straal van 200 meter van het Dinghuis vervangende verblijfplaatsen opgehangen voor de vleermuizen.”

Mitigerende maatregelen

De nesten van de gierzwaluw zijn het jaarrond beschermd, en vleermuizen zijn allemaal beschermd. Daarom was er een ontheffing nodig. “Ook de ontheffingsaanvraag hebben wij voor de gemeente Maastricht verzorgd op basis van het mitigatieplan”, zegt Karin. “In juni is de ontheffing verleend.” Met de ontheffing op zak, kon het gebouw in augustus 2021 ongeschikt gemaakt worden voor vleermuizen. “Dit houdt in dat je ervoor zorgt dat de beschermde dieren eruit zijn zodra de renovatiewerkzaamheden beginnen”, vertelt Karin. “En je zorgt ervoor dat ze er tijdens de werkzaamheden niet meer in kunnen. Deze mitigerende maatregelen hebben wij uit laten voeren door het team van RANOX Limburg. Zij hebben de openingen dichtgemaakt en op sommige plekken afgesloten met ‘exclusion flaps’. Dit zijn flappen waardoor de vleermuizen wel naar buiten kunnen, maar niet terug naar binnen. Na een uitgebreide controleronde van onze kant, kon de aannemer in september van start met de restauratiewerkzaamheden.”

Ecologisch werkprotocol voor restauratie

“Voor de aannemer hebben we een ecologisch werkprotocol opgesteld waarin onder andere beschreven staat welke maatregelen hij moet nemen om slachtoffers onder de aanwezige beschermde diersoorten te voorkomen”, vertelt Karin. “Zo stonden er instructies in voor het maken van openingen aan en op het gebouw voor gierzwaluwen en vleermuizen, zodat zij na afronding van de renovatiewerkzaamheden de nieuwe permanente verblijfplaatsen in het Dinghuis goed kunnen bereiken. En omdat elke project maatwerk is, hebben we samen met de aannemer gekeken hoe en op welke plekken deze openingen naar verblijfplaatsen en nesten het beste konden worden gemaakt”, vertelt Karin. Inmiddels zijn alle mitigatie- en renovatiewerkzaamheden aan het Dinghuis in Maastricht afgerond, zodat de gierzwaluwen en de vleermuizen rustig hun intrek kunnen nemen in hun gerenoveerde huis, vlak voor het nieuwe broedseizoen!

Artikel delen:

Wanneer vraag je ecologisch advies?

Het is verstandig om meteen bij aanvang van de planvorming van een renovatie of sloopproject advies in te winnen bij een ecologisch adviesbureau zoals Regelink of bij RANOX Limburg. Dit voorkomt dat het project onnodig veel vertraging oploopt. Zij voeren een quickscan uit waarbij in kaart wordt gebracht of er beschermde soorten in of om het gebouw aanwezig zijn. Indien er beschermde diersoorten aanwezig zijn, is het vaak nodig om ontheffing aan te vragen. Dit kan RANOX Limburg of Regelink Ecologie & Landschap dan meteen voor je regelen.  Zo voorkomt je extra vertraging van het project.

Samenwerkende partners

koen-vrijstaand

WIL JE MEER WETEN OVER MITIGERENDE MAATREGELEN?

Wil je meer weten over mitigerende maatregelen?

Ja, ik wil graag advies.

Invalid Email
Invalid Number